Một đề t i v c ng trọng đại v chẳng ai l kh ng thắc mắc: "Chết đi về đ u? Chết c n hay mất?"
C một v i giả thuyết:
Người th cho rằng chết l hết, kẻ lại nghĩ rằng chết vẫn c n. Người kh ng chấp nhận thế giới v h nh, kẻ lại chấp nhận l c cả thế giới v h nh lẫn hữu h nh.
Nếu quả thật chết l hết th thế gian n y biết bao người muốn chết v sống qu khổ lạnh cũng khổ, n ng cũng khổ, đ i cũng khổ, kh t cũng khổ, sinh cũng khổ, gi cũng khổ, bệnh tật cũng khổ, tham cũng khổ, i cũng khổ, ngh o cũng khổ, gi u cũng vẫn khổ, c danh cũng khổ, kh ng danh cũng khổ, giỏi cũng khổ, dốt cũng khổ, c i g cũng khổ cả
Nếu ch ng ta chịu suy tư một ch t, th sẽ nhận r cuộc đời n y, gần như to n phiền n o, khổ đau... m vui v hạnh ph c th rất t. Đ y kh ng phải l quan niệm yếm thế, m chỉ l sự thật cho những ai đ nh m ch n tr đời sinh tử v minh.
Những người chấp chết l hết, dĩ nhi n kh ng tin l c thế giới v h nh m chỉ chấp c thế giới hữu h nh n n: chấp thường, chấp đoạn, chấp c n, chấp mất nhưng sự thật th n lại kh ng giản dị như thế. C thật chết l hết kh ng? Theo thuyết lu n hồi nh Phật th khi Chết kh ng mang theo được g m chỉ mang theo một c i nghiệp lực, để đi v o lục đạo, t y theo nghiệp ri ng của từng người.
Đ n i đến gi o l nh Phật th kh ng thể n o kh ng n i đến Lu n Hồi, Lục Đạo, v Tam Giới.
Lu n Hồi l lu n chuyển m i, hết sinh lại tử, kh ng c hạn định trong Lục Đạo v Tam Giới.
Tam Giới l Dục Giới, Sắc Giới, v V Sắc Giới.
Lục Đạo l Trời, Người, A Tu La, Ng Quỉ, S c Sinh, Địa Ngục.
Vậy th "Chết đi về đ u?" T y v o nghiệp của từng người m đi v o s u nẻo n y.
Với người s u sắc c những ưu tư, khắc khoải về cuộc đời, thường nghi n cứu về Phật Ph p th chấp nhận s u nẻo l sự thật.
Nếu quả như vậy, th ch ng ta n n kiểm điểm ch nh m nh cũng sẽ tạm biết sau khi chết đi về đ u? V chỉ cần căn cứ v o sự tu h nh, đạo đức hay kh ng đạo đức của ch nh m nh l biết ngay m nh sẽ đi về đ u. Cũng như thế, ta căn cứ v o đức hạnh hay kh ng đức hạnh, v sự tu h nh của người, th ch ng ta cũng sẽ nh n thấy mọi người đi về đ u sau khi chết.
Vậy l đ tạm biết sau khi chết đi về đ u rồi? Xin nhắc lại, thường th sau khi chết ch ng ta đi v o một trong s u nẻo ấy tuy nhi n, nếu chịu tu h nh nghi m chỉnh theo đ ng đường lối ch nh ph p của Đức Phật, qua t m mươi bốn ng n Ph p M n, th t y căn cơ v tr nh độ hiểu biết của mỗi người, m tự chọn cho m nh một đường lối th ch hợp nhất: để tu, để học, để hiểu, v quan trọng nhất l khi đ hiểu th phải thực h nh. Được như thế th ch ng ta c thể vượt ra khỏi v ng lu n hồi, sinh tử, tức l tho t khỏi lục đạo. V c tu l c sửa; c sửa l c chuyển. M chuyển c i g ? Xin thưa: chuyển số mạng, tai họa, nh n quả, v giải tho t nghiệp lực của ch nh m nh để ra ngo i b nh xe lu n hồi đang xoay vần trong lục đạo.